Topraklama Ölçümleri: Hangi İşletmeler Ne Sıklıkla Yaptırmak Zorunda? Mevzuatta Tüm Detaylar Açık!

Neden Topraklama Ölçümü Zorunludur?

Topraklama ölçümü, elektrikle çalışan tüm işletmeler için hayati bir güvenlik zorunluluğudur. Türkiye’de bu zorunluluk;Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği,İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği,Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği,Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği (EKAT)ve 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunutarafından açıkça düzenlenmiştir.

Bu mevzuatlar, topraklama sisteminin her işletmede belirli aralıklarla ölçülmesi ve yetkili mühendis tarafından raporlanmasını zorunlu kılar.

1. Hangi İşletmeler Topraklama Ölçümü Yaptırmak Zorunda? (TÜM SEKTÖRLER)

Mevzuata göre elektrik enerjisi kullanılan her işletme topraklama ölçümü yaptırmak zorundadır.

Zorunlu kapsam:

• Fabrikalar ve üretim tesisleri

• Atölyeler, sanayi tipi işletmeler

• Marketler – AVM’ler – Depolar

• Şantiyeler

• Ofis binaları, iş merkezleri

• Okullar, üniversiteler, hastaneler, kamu kurumları

• Trafo, OG/AG pano bulunan tüm işletmeler

• Jeneratör, UPS, pano ve metal gövdeli makineler kullanılan işletmeler

• GES – RES sahaları

• Oteller, restoranlar, kafeler

• Akaryakıt istasyonları

Kısacası:Elektrik bulunan her işletme, her yıl topraklama ölçümü ve raporu almak zorundadır.

2. Topraklama Ölçümleri Ne Sıklıkla Yapılmalıdır? (YÖNETMELİK MADDELERİYLE)

A) İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (25.04.2013)

En net hüküm buradadır:

Ek III – Tablo 1: Elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı

“Kontrol periyodu: 1 yıl”

Bu maddeye göre tüm işletmeler yılda 1 kez topraklama ölçümü yaptırmak zorundadır.

B) Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği (21.08.2001)

Topraklama tesislerinin kontrol sıklığını teknik olarak açıklar.

Madde 10 – Topraklama tesislerinin ölçülmesi ve denetlenmesi zorunludur.

Madde 12 – Periyodik kontroller işletme şartlarına göre yapılmalıdır.

Bu maddeler ölçümlerin periyodik ve düzenli yapılmasını zorunlu kılar.

C) Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği

Madde 40 – Koruma düzenlerinin çalışırlığı periyodik olarak kontrol edilmelidir.

Topraklamanın periyodik ölçümü bu kapsamda zorunludur.

D) EKAT (Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği)

Madde 5 – Tesis, can güvenliği için koruma düzenlerine sahip olmalıdır.

Madde 34 – Topraklama düzenleri işletme boyunca kontrol edilmelidir.

OG/AG tesisleri bulunan işletmelerde ölçüm 1 yıldan daha sık yapılabilir.

E) 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

Madde 10 – İşveren, gerekli kontrol, ölçüm ve testleri yaptırmakla yükümlüdür.

Topraklama ölçümü yapılmamış bir işletmede risk değerlendirmesi geçersiz olur.

3. Topraklama Ölçümünü Kim Yapabilir?

Yönetmeliklere göre topraklama ölçümlerini sadece:

• Elektrik mühendisleri

• Elektrik-Elektronik mühendisleri

• EMO bünyesinde yetkilendirilmiş mühendisler

yapabilir. Tekniker, teknisyen veya OSGB personeli tek başına ölçüm raporu düzenleyemez.

4. Topraklama Ölçümü Yaptırmayan İşletmeleri Ne Bekler?

1. İSG Müfettişi tarafından iş durdurma2. Yüksek idari para cezaları3. Sigorta şirketinin hasarı ödememesi4. Elektrik çarpması – ölüm / yaralanma5. TCK uyarınca işverenin cezai sorumluluğu6. Yangın, pano patlaması, ekipman arızası riskinin artması

Topraklama ölçümü, sadece teknik bir kontrol değil; hayati bir güvenlik gerekliliğidir.

SONUÇ: Topraklama Ölçümü Tüm İşletmeler İçin Yasal Bir Zorunluluktur

Mevzuat hükümleri çok açıktır:Elektrik kullanılan her işyeri, topraklama ölçümünü yılda en az bir kez yaptırmak zorundadır.

Bu ölçüm ve raporlar sadece yetkili mühendis tarafından yapılmalı ve işletmede muhafaza edilmelidir.